Ex Libris İlkay H.

Büyük filozof ve matematikçi Russell bu eserinde çeşitli kavramları sorguladığı 20 denemesine yer vermiştir. Dönemin aykırı sayılabilecek aydınlarından biri olan Russell, 20. yy.’daki İngiliz toplumundan hareketle modern dünyadaki temel sorunları ve görüşleri irdelemektedir. Russell’a göre en temel problem insanların inançlarıdır. Russell pek çok konuda ters düştüğü Marx ile, bu mesele üzerinde fikir birliği ettiklerini belirtir. Russell da bir ateisttir. Ona göre rasyonel bir toplum kurmak, sosyal ve ekonomik hayat üzerinde ilerleme katetmenin ön şartıdır. Bilimsel temelli bir toplum inşaa edilmelidir, eğitim sisteminden ekonomiye kadar her şeyin temel hareket noktası bilim olmalıdır. Russell, çocuklara dini eğitimden ziyade bilim eğitimi verilmesi gerektiğini savunur. 20. yy.’ın başlarında hala batı dünyasında püriten (tutucu, hatta yobaz) bir bakış açısı mevcuttu. Toplumsal ahlak anlayışının çoğu insan tarafından dinden başka bir temele oturtulmadığı bir dönemdi. Eskisi...

Ortalama bir insan, günde yaklaşık on iki metreküp civarı hava tüketiyor, yaklaşık iki buçuk litre su içiyor, iki bin kalori kadar enerji içeren besin yiyor. Tüm bunları tutup bir yıldaki gün sayısıyla çarptığınızda ortaya koskoca bir tüketim dağı çıkıyor. Bu yıllık tüketim dağını da ortalama yetmiş-yetmiş beş yıl olan insan ömrü ile çarptığınızda, ortalama bir insanın ortak kullandığımız bu gezegen üzerine oluşturduğu yük gün yüzüne çıkıyor ve çıkan sayılar insanı korkutuyor. Şu anda konumuz ne tam olarak “Tüketim Çılgınlığı”, ne de “Kapitalizmin İnsanın Halet-i Ruhiyesine Etkisi”. Konumuz şu an için insan hayatı ve onun içeriği. Yukarıda saydığım tüm o sayıları şimdi bir kenara bırakın. Ortalama insanın fiziksel olarak sağlıklı bir şekilde hayatını sürdürmesi için gereken bu tüketim nesnelerinin yanında, üretip tüketmesi gereken ve maddeleştiremediğimiz bazı şeyler de var. Beyin-kütle oranı en yüksek canlı olan insanın yalnızca fizyolojik ihtiyaçları değil, zihinsel bazı ihtiya...

Yeryüzünde en güçlü olgulardan biri olan inanç, dünyada yaşayan insanların çok büyük bir bölümünün gündelik hayatını meşgul ediyor. Öte yandan inanç, ontolojik olarak pek çok sorunu da temelden çözüyor: “Ben varım ve varlığımın sebebi yüce bir yaratıcı.” argümanı, bireyin daha en başından kendi varlığını kabulleniş ve sorgulama sürecinin önüne geçmiş oluyor. İnanç kavramını TDK teolojik bağlamda şöyle tanımlıyor: “Bir dine inanma, iman.”. Buraya kadar her şey güzel. İnanç, insan benliğinin ve kişinin etrafındaki nesnelerin varoluş sürecini, doğa kanunlarının işleyişini ve günlük hayatta karşılaşılan durumları bir nedene dayandırabiliyor bunu kabul edebiliriz fakat bu inancın kökeni nereden geliyor? David Hume’a göre insanların iman etmesindeki temel nedenler korku, umut, bilinmeyen nedenler ve imgelemdir. Bu yazıda, David Hume’un ortaya koyduğu bu nedenleri biraz daha genişleterek, inancın bireyin varoluş sürecindeki yerini, gerekliliğini ve rasyonel tutarlılığını (ya da tuta...

"Kaosun içinde bir düzen var mı?" sorusu, yıllardan beri fizikçileri de, matematikçileri de meşgul edip duruyor. Uzaya çıkan astronotların gördüğü mükemmel geoit şekilli dünyamızda yer kabuğu üstüne inince karmaşa başlıyor. Uzaydan barış içinde görünen dünya, 1969'da Neil Armstrong'a, "Ay Yolculuğu" dönüşünde, Vietnam Savaşı'nın ortasında "Çiçek Çocuk" hareketiyle çalkalanan ülkesi muhtemelen insanların çoğunluğuna geldiği gibi kaotik bir yer gibi geliyordu ve öyleydi de.   Armstrong'un dünyaya indiği günlerde, Benoit Mandelbrot'un, muhtemelen temellerini attığı ve IBM'de çalıştığı sırada, o zamana kadar yaptığı doğa gözlemleri sonucunda oluşturduğu, sonsuz döngüler şeklinde kendini tekrar eden bir geometrik bakıştır "Fraktal Geometri". Mandelbrot, ağaç dallarının şekillerinden esinlenerek bu fikri ortaya atmıştır. Yalnızca fizik ve matematikte değil, sanat alanında da yankı bulmuş bir yaklaşımdır (hippi fraktalları, k...