Savaş Bitince-Heinrich Böll (İnceleme)
Böll’ün 1962 yılında “Savaş Çıktığında” isimli eser ile birlikte yayımladığı, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişini konu alan hikâyelerinin derlemesinden oluşan bir eserdir “Savaş Bitince”. Kitap, yazarın da belirttiği gibi yazarın, “humar” yanı uykuyla uyanıklık arası bir gözle, ne toz pembe, ne de kapkara; tam da mavi ve tam da olması gerektiği gibi realist bir gözle gözlemlediklerini okura aktardığı hikâye türünden eserlerini içeriyor. Hikâyelerinin genelinde, savaş sırasında bir marangoz ya da bir öğrenci, bir Alman ya da bir Rus, herkes eşittir diyor Böll. Ölüm, savaşın yarattığı en büyük trajedi, herkesi eşit kılar diyor. İnsan, savaşın acımasızlığı ve anlamsızlığı önünde aynı oranda acizdir diyor. “Bütün ölülerin derilerinin rengi aynıdır” diyor daha tanıdık bir ifadeyle. Söz gelimi “Ağaçlı Yolda Bir Buluşma” ismindeki hikâyede, 19 yaşında gencecik bir asker, yaşlı bir teğmenin kollarında can verir. Savaş, genç, yaşlı ayırt etmeden herkesi ölümün kucağına bırakır. ...